điểm việc tăng cường năng lực pháp luật cho cán bộ, công chức cơ
sở, giao cho Ban Nội chính trung ương là cơ quan chủ trì thực hiện
Tiểu dự án Tăng cường năng lực pháp luật cho cán bộ, công chức
cơ sở tỉnh Lạng Sơn.
Thực hiện kế hoạch hoạt động của Tiểu dự án, Công ty tư vấn
luật Vision & Associates được lựa chọn là đơn vị tư vấn độc lập
khảo sát, đánh giá thực trạng năng lực pháp luật của cán bộ, công
chức cơ sở tỉnh Lạng Sơn. Trên cơ sở những phân tích, đánh giá
của đơn vị tư vấn và nhu cầu của tỉnh Lạng Sơn, các chuyên gia
pháp luật đã được Tiểu dự án của Ban Nội chính trung ương tập
hợp để xây dựng bộ tài liệu tập huấn cho cán bộ, công chức cơ sở
của tỉnh Lạng Sơn. Bộ tài liệu này gồm năm tập Kiến thức pháp
luật và bốn tập Tình huống pháp luật cho cán bộ, công chức cơ sở.
Do năng lực, thời gian hạn chế và khối lượng kiến thức, công
việc rất lớn nên bộ tài liệu có thể còn khiếm khuyết. Ban Quản lý
Dự án VIE/02/015 và Tiểu dự án Ban Nội chính trung ương cảm
ơn những ý kiến đóng góp và xin trân trọng tiếp thu để tiếp tục
hoàn thiện bộ tài liệu này.
Được sự đồng ý của Ban Quản lý Dự án VIE/02/015 và Tiểu
dự án Ban Nội chính trung ương, Nhà xuất bản Tư pháp xuất bản
tập 1 Tổ chức bộ máy và xây dựng chính quyền cấp xã
trong bộ sách Kiến thức pháp luật dành cho cán bộ, công chức cơ
sở của tỉnh Lạng Sơn.
Xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc!
Tháng 3 năm 2007
Nhà xuất bản Tư pháp
8
preface
Officials and public servants at grassroots level (communes,
precincts, and towns) are the closest to ordinary people. Within
their scope of functions, and duties, they directly bring the laws
to the people through dealing with matters relating to the legitimate
rights and benefits of the people, at the same time, official and public
servant at grassroots level understand the most expectations and
needs of the peoples, understand well problems and shortcomings
of the States policies, laws and regulations in application in the
real life. Although policies and laws of the State are proper, its
implementation will be less effective if they are not applied by
competent public servants. However, because of various objective
and subjective reasons, capacity of officials and public servants at
grassroots level are limited, there are a part of them are not capable
to meet with requirement, especially in the context of industrialisation,
modernisation and building of a socialist rule of law State of the
people, for the people and by the people.
Accordingly, improvement of legal capacity for official and
public servants at grassroots level is a pressing need to contribute
to strengthen local staff to be qualified and capable to fulfill implement
and enforce their duties and tasks as provided for by laws and to
protect legitimate rights and benefits of individuals and organisation
in the local area.
Aware of importance of the issue in the context of development
of a legal system for Viet Nam until 2010 and orientation up to
2020, under the framework of Project VIE/02/015, Project
Steering Committee selected Lang Son province as the pilot site to
9
implement a sub-project on strengthening the legal capacity for
officials and public servants at grassroots level and assigned
Central Internal Affairs Committee to deploy the sub-project.
In accordance with sub-project work plan, Vision & Associates-an
independent legal consultancy firm-was hired to conduct a based-line
survey and prepare an assessment report on current status of legal
capacity of officials and public servants in Lang Son province.
Based on this assessment and based on needs officials at Lang Son
province, legal consultants of the sub-project develop a set of training
materials for officials and public servants at grassroot level of
Lang Son province. These materials comprise of five volumes
named Legal Knowledge for officials and public servants at
grassroots level and the other four volumes named Legal Case
Studies for officials and public servants at grassroots level.
Because of limit of time and complexity of work, the materials
will certainly have errors or mistakes. Management Unit of Project
VIE/02/015 and Sub-project of the Central Internal Affairs
Committee sincerely thank for any comments and opinions from
the readers to improve the materials.
With permission of Management Unit of Project VIE/02/015
and Sub-project of the Central Internal Affairs Committee,
Judicial Publishing House publishes Volume 1. State
Apparatus and Building of Authority at Commune Level of
the Legal Knowledge for Officials and Public Servants at
Grassroots Level of Lang Son Province.
We kindly introduce this book to the readers!
Hanoi, March 2007
The Judicial Publishing house
10
Mục lục
Trang
Lời giới thiệu
Phần I
vài nét khái quát Về
Tổ CHứC Bộ MáY NHà NƯớC
CộNG HOà Xã HộI CHủ NGHĩA VIệT NAM
I. khái quát CHUNG
1. Khái niệm, đặc điểm
2. Quá trình ra đời và phát triển của bộ máy Nhà nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
II. Tổ CHứC Bộ MáY NHà NƯớC
1. Quốc hội
2. Chủ tịch nước
3. Chính phủ
4. Tổ chức bộ máy chính quyền địa phương
5. Các cơ quan tư pháp
6. Kiểm toán nhà nước
Phần II
Tổ CHứC, HOạT ĐộNG
CủA CHíNH QUYềN CấP Xã Và CHứC TRáCH,
NHIệM Vụ CủA CáN Bộ, CÔNG CHứC CấP Xã
I. Vị TRí, VAI TRò CủA CHíNH QUYềN CấP Xã
1. Vị trí của chính quyền cấp xã
11
7
17
17
17
20
24
24
30
32
37
45
53
55
55
55
2. Vai trò của chính quyền cấp xã
II. Tổ CHứC Và HOạT ĐộNG CủA CHíNH QUYềN
CấP Xã
1. Tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân cấp xã
2. Tổ chức và hoạt động của Uỷ ban nhân dân cấp xã
3. Mối quan hệ giữa chính quyền cấp xã với Trưởng thôn
III. CHứC TRáCH, NHIệM Vụ CủA CáN Bộ, CÔNG
CHứC CấP Xã
1. Cơ cấu chức danh cán bộ, công chức cấp xã
2. Chức trách, nhiệm vụ của cán bộ, công chức cấp xã
IV. CáC VĂN BảN PHáP LUậT Về Tổ CHứC CHíNH
QUYềN Và CáN Bộ, CÔNG CHứC CấP Xã
Phần III
CƠ CHế HOạT ĐộNG CủA
Hệ THốNG CHíNH TRị ở CƠ Sở
I. MộT Số VấN Đề CHUNG
1. Đặc điểm của các tổ chức trong hệ thống chính trị ở
cơ sở
2. Vị trí, vai trò của tổ chức đảng, chính quyền và các
tổ chức chính trị - xã hội
3. Đặc điểm chủ yếu của hệ thống chính trị ở cơ sở
II. CƠ Sở PHáP Lý Và CƠ CHế HOạT ĐộNG CủA
Hệ THốNG CHíNH TRị ở CƠ Sở
1. Cơ sở pháp lý của cơ chế tổ chức đảng lãnh đạo,
chính quyền quản lý và sự tham gia của các tổ chức chính
trị - xã hội ở cơ sở
12
56
58
58
67
71
73
73
75
88
90
90
90
91
99
103
103
2. Sự lãnh đạo của tổ chức đảng cơ sở
3. Sự quản lý nhà nước của chính quyền cơ sở
4. Sự tham gia của các tổ chức chính trị - xã hội
III. NHữNG VấN Đề CầN LƯU ý KHI VậN DụNG
CƠ CHế HOạT ĐộNG CủA Hệ THốNG CHíNH TRị ở
CƠ Sở VàO ĐIềU KIệN Cụ THể CủA TỉNH LạNG SƠN
1. Tổ chức thực hiện pháp luật phải hết sức linh hoạt,
phù hợp với mọi tình huống
2. ở địa phương, do điều kiện tự nhiên và xã hội của
từng vùng khác nhau
3. Trong việc thực hiện chính sách của nhà nước ở
địa phương
4. Trong áp dụng và thực thi pháp luật cần nhấn mạnh
vấn đề dân chủ trong khuôn khổ pháp luật
IV. daNH mục văn bản pháp luật hiện hành
Phần IV
THựC HIệN QUY CHế DÂN CHủ ở CƠ Sở
I. NHữNG VấN Đề CHUNG
1. Các khái niệm cơ bản
2. Phát huy dân chủ ở cơ sở là một chủ trương lớn của
Đảng Cộng sản Việt Nam
3. Quy chế dân chủ ở cơ sở
4. Nguyên tắc trong việc thực hiện Quy chế dân chủ ở
cơ sở
5. Vai trò, ý nghĩa của việc thực hiện Quy chế dân chủ
ở cơ sở
13
106
107
108
109
109
110
110
110
111
112
112
112
117
119
121
122
II. NộI DUNG QUY CHế DÂN CHủ ở Xã, PHƯờNG,
THị TRấN
1. Hoàn cảnh ra đời
2. Nội dung Quy chế dân chủ ở xã, phường, thị trấn,
theo Nghị định số 79/2003/NĐ-CP
3. Trách nhiệm của hệ thống chính trị ở cơ sở trong
thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở
III. một số VấN Đề CầN LƯU ý TRONG QUá TRìNH
THựC HIệN QUY CHế DÂN CHủ ở CƠ Sở
1. Một số vấn đề cần lưu ý trong quá trình thực hiện
Quy chế dân chủ ở cơ sở thuộc mọi địa bàn
2. Một số điểm cần lưu ý đối với địa bàn nông thôn,
miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc ít người trong
quá trình thực hiện Quy chế dân chủ ở cơ sở
IV. CáC VĂN BảN PHáP LUậT HIệN HàNH Về
DÂN CHủ ở CƠ Sở
Phần V
PHáP LUậT Về THựC HàNH TIếT KIệM,
CHốNG LãNG PHí Và PHòNG,
CHốNG THAM NHũNG
I. PHáP LUậT Về THựC HàNH TIếT KIệM, CHốNG
LãNG PHí
1. Một số vấn đề chung
2. Một số quy định pháp luật về thực hành tiết kiệm,
chống lãng phí liên quan đến cấp xã
3. Một số lưu ý đối với chính quyền cấp xã trong thực
hành tiết kiệm, chống lãng phí
14
128
128
129
148
152
152
162
175
177
177
177
179
187
II. PHáP LUậT Về PHòNG, CHốNG THAM NHũNG
1. Một số vấn đề chung
2. Trách nhiệm, nghĩa vụ của cán bộ cấp xã trong
phòng, chống tham nhũng
3. Một số dạng tham nhũng thường gặp trong hoạt
động của chính quyền cấp xã và biện pháp phòng chống
IV. Danh mục văn bản pháp luật hiện hành
về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và
phòng, chống tham nhũng
Phần VI
PHáP LUậT Về GIảI QUYếT
KHIếU NạI, Tố CáO Và Hoà GIảI ở CƠ Sở
I. MộT Số VấN Đề CHUNG Về GIảI QUYếT
KHIếU NạI, Tố CáO Và Hoà GIảI ở CƠ Sở
1. Một số khái niệm cơ bản về khiếu nại, tố cáo và hoà
giải ở cơ sở
2. Quan điểm, nguyên tắc cơ bản trong giải quyết khiếu
nại, tố cáo và hoà giải ở cơ sở
3. Vai trò của hoà giải ở cơ sở trong việc hạn chế phát
sinh khiếu nại, tố cáo từ cơ sở
II. QUY ĐịNH PHáP LUậT Và NHữNG LƯU ý KHI
áP DụNG TRONG GIảI QUYếT KHIếU NạI, Tố CáO
Và hoà GIảI ở CƠ Sở
1. Quy định pháp luật và những lưu ý khi áp dụng
trong giải quyết khiếu nại quyết định hành chính, hành vi
hành chính ở cơ sở
15
192
192
198
202
213
214
214
215
220
230
232
232
2. Quy định pháp luật và những lưu ý trong giải quyết
khiếu nại quyết định kỷ luật đối với công chức cấp xã
3. Quy định pháp luật và những lưu ý khi áp dụng
trong giải quyết tố cáo ở cấp cơ sở
4. Quy định pháp luật và những lưu ý trong công tác
tiếp công dân ở cấp xã
5. Quy định pháp luật và những lưu ý khi áp dụng
trong hoạt động hoà giải ở cơ sở
III. NHữNG LƯU ý KHI VậN DụNG PHáP LUậT
VàO THựC TIễN GIảI QUYếT TRANH CHấP, KHIếU
NạI Về ĐấT ĐAI ở CấP Xã
1. Phân biệt sự khác nhau giữa tranh chấp đất đai,
khiếu nại về quyết định giải quyết tranh chấp đất đai và
khiếu nại về quản lý đất đai
2. Trách nhiệm của chính quyền cấp xã trong việc hoà
giải các tranh chấp đất đai
3. Việc giải quyết khiếu nại về quản lý đất đai (theo quy
định của Luật Đất đai)
4. Trình tự giải quyết khiếu nại đối với quyết định
hành chính của Uỷ ban nhân dân cấp huyện; hành vi hành
chính của cán bộ, công chức thuộc Uỷ ban nhân dân cấp xã,
thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường, thuộc Uỷ ban nhân
dân cấp huyện
5. Một số điểm mới của Luật Sửa đổi, bổ sung một số
điều của Luật Khiếu nại, tố cáo năm 2005 về khiếu nại và
giải quyết khiếu nại
IV. DANH MụC CáC VĂN BảN PHáP LUậT Có
LIÊN QUAN
16
251
253
266
281
291
291
292
293
294
295
296
Phần I
Vài nét khái quát Về Tổ CHứC Bộ MáY
NHà NƯớC CộNG HOà Xã HộI CHủ NGHĩA VIệT NAM
I. Khái quát CHUNG
1. Khái niệm, đặc điểm
Bộ máy nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam được
hiểu là một hệ thống bộ máy quyền lực được tổ chức rộng khắp ở
tất cả các cấp, các ngành, các lĩnh vực, các địa bàn trên cả nước, là
chỗ dựa quan trọng nhất để nhân dân thực hiện đầy đủ quyền làm
chủ xã hội
(1)
.
Ra đời sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, bộ máy nhà nước
Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã thể hiện đầy đủ những đặc
điểm phổ biến của một bộ máy nhà nước nói chung, đồng thời mang
nét đặc thù của bộ máy nhà nước xã hội chủ nghĩa nói riêng, cụ thể:
Thứ nhất, bộ máy nhà nước là một hệ thống tổ chức duy nhất
nắm quyền lực nhà nước, tức là nhân danh nhà nước trừng trị,
trấn áp mọi sự phản kháng, chống đối; tổ chức quản lý xã hội bằng
pháp luật theo nguyên tắc dân chủ và thu hút sự tham gia ngày
càng đông đảo của nhân dân vào quản lý nhà nước, xã hội. Quyền
lực của bộ máy nhà nước được thực hiện dưới ba hình thức cơ bản,
đó là: xây dựng pháp luật, thực hiện pháp luật và bảo vệ pháp luật.
(1)
Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ ba BCH TW Đảng
(khoá VIII), Nxb. Chính trị quốc gia, 1997, tr.8
17
Phần I. Vài nét khái quát về tổ chức bộ máy
Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét