Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Cty XNK Nam Cường

Chuyên đề tốt nghiệp
LỜI MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài.
Hiện nay, sự cạnh tranh trên thị trường của các thành phần kinh tế ngày
càng gay gắt khốc liệt, nhất là khi Việt Nam đã là thành viên của tổ chức
thương mại thế giới WTO thì vấn đề cạnh tranh lại là vấn đề được quan tâm
hơn cả.
Công ty Nam Cường là 1 trong doanh nghiệp điển hình cho những
doanh nghiệp kinh doanh mặt hàng động cơ điezel thành công trên thị trường
Việt Nam. Doanh thu và số lượng nhân viên của công ty không ngừng tăng
lên theo các năm .
Tuy nhiên, trên thị trường đang ngày càng xuất hiện nhiều những doanh
nghiệp cạnh tranh vớI doanh nghiệp Nam Cường.Do đó việc nghiên cứu các
giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh là vô cùng cần thiết.
2.Mục đích nghiên cứu.
Chuyên đề này không chỉ làm sáng tỏ các lý luận về cạnh tranh, năng lực
cạnh tranh mà đi kèm là những phân tích đánh giá, đưa ra đề xuất các giải
pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trong quá trình nghiên cứu các hoạt động
kinh doanh của công ty Nam Cường.
3.Đối tượng và phương pháp nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu của chuyên đề là năng lực cạnh tranh của doanh
nghiệp Nam Cường.
Chuyên đề này được làm theo nhiều phương pháp : Phân tích tổng hợp,
phương pháp diễn giải quy nạp, phương pháp đối chiếu so sánh, phương pháp
lozic.
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
5
Chuyên đề tốt nghiệp
4.Bố cục của chuyên đề
Bao gồm 3 chương:
Chương 1:Cơ sở lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh
nghiệp
Chương 2:Cơ sở thực tiễn về thực trạng năng lực cạnh tranh của công
ty,phân tích và đánh giá năng lực cạnh tranh của công ty XNK Nam Cường.
Chương 3: Một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của
công ty Nam Cường.
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
6
Chuyên đề tốt nghiệp
Chương 1
Cơ sở lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh
của doanh nghiệp
I. Khái luận về cạnh tranh và vai trò của cạnh tranh đối với hoạt động
kinh doanh của doanh nghiệp.
1. Khái niệm về cạnh tranh:
Doanh nghiệp là một bộ phận của nền kinh tế thị trường nên chịu sự chi
phối hoạt động của các quy luật giá trị, quy luật cung cầu và quy luật cạnh
tranh. Trong nền kinh tế thị trường mọi cá nhân được tự do kinh doanh, đây
chính là nguồn gốc dẫn tới cạnh tranh. Cạnh tranh trên thị trường rất đa dạng
và phức tạp giữa các chủ thể có lợi ích đối lập nhau chẳng hạn như cạnh tranh
giữa những người mua, giữa những người bán, giữa những người bán với
người mua, giữa các nhà sản xuất, giữa các doanh nghiệp nội địa với doanh
nghiệp nước ngoài….Cạnh tranh phát triển cùng với sự phát triển của nền sản
xuất hàng hóa tư bản chủ nghĩa.
Xét dưới giác độ các quốc gia thì cạnh tranh có thể được miêu tả là quá trình
đương đầu của các quốc gia này với quốc gia khác.
Xét dưới giác độ ngành kinh tế - kỹ thuật, từ trước đến nay, cạnh tranh được
chia thành 2 loại là cạnh tranh giữa các ngành và cạnh tranh nội bộ ngành.
Cạnh tranh giữa các ngành là cuộc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp trong
mọi lĩnh vực khác nhau nhằm thu được lợi nhuận lớn và có tỳ suất lợi nhuận
cao hơn so với số vốn đã bỏ ra, cùng với đó là việc đầu tư vốn vào ngành có
lợi nhất cho sự phát triển. Sự cạnh tranh giữa các ngành dẫn đến việc các
doanh nghiệp luôn tìm kiếm những ngành đầu tư có lợi nhất nên đã chuyển
vốn đầu tư sang ngành có lợi nhuận cao hơn. Điều này, vô hình chung đã hình
thành nên sự phân phối vốn hợp lý giữa các ngành khác nhau và giúp cho các
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
7
Chuyên đề tốt nghiệp
doanh nghiệp ở các ngành khác nhau có số vốn bằng nhau thì thu được lợi
nhuận ngang nhau.
Cạnh tranh trong nội bộ ngành là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp sản
xuất và tiêu thụ một loại sản phẩm hàng hóa-dịch vụ nào đó. Cạnh tranh trong
nội bộ ngành dẫn đến sự hình thành nên giá cả thị trường trên cơ sở giá trị xã
hội của loại hàng hóa dịch vụ đó. Những doanh nghiệp có lợi thế trong cạnh
tranh sẽ mở rộng quy mô hoạt động của mình trên thị trường, ngược lại những
doanh nghiệp kém lợi thế trong cạnh tranh sẽ phải thu hẹp phạm vi kinh
doanh, thậm chí còn có thể bị giải thể, phá sản.
Đề cập tới cạnh tranh trong điều kiện nền kinh tế TBCN, K. Mark đã
đưa ra khái niệm: “Cạnh tranh là sự ganh đua, sự đấu tranh gay gắt giữa các
nhà tư bản nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất và tiêu
thụ hàng hóa nhằm thu lợi nhuận siêu ngạch”. Như vậy, khi nghiên cứu cạnh
tranh trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, Mark đã coi cạnh tranh là cuộc
giành giật các lợi thế để thu được lợi nhuận siêu ngạch. Tuy nhiên, cũng trong
nền kinh tế TBCN, cuốn sách “Từ điển kinh doanh” (xuất bản năm 1992,
Anh) lại đưa ra khái niệm: “Cạnh tranh là sự ganh đua, kình địch giữa các nhà
kinh doanh nhằm tranh giành tài nguyên sản xuất cùng một loại về phía
mình” để đề cập tới sự cạnh tranh ở thị trường các yếu tố đầu vào của các
doanh nghiệp.
Nói tóm lại, cạnh tranh là sự ganh đua giữa các ngành kinh tế, giữa các
quốc gia trong việc giành giật các lợi thế để thực hiện các mục tiêu khác nhau
trong từng giai đoạn cạnh tranh nhất định. Cạnh tranh là quy luật của nền kinh
tế thị trường, là động lực thúc đẩy sản xuất, lưu thông hàng hóa phát triển. Vì
vậy, các doanh nghiệp cần phải nhận thức đúng đắn về cạnh tranh để từ đó
luôn phát huy nội lực, tận dụng ngoại lực, nâng cao chất lượng phục vụ khách
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
8
Chuyên đề tốt nghiệp
hàng. Mặt khác tránh cạnh tranh bất hợp pháp làm tổn hại lợi ích của cộng
đồng cũng như làm suy yếu chính mình.
2. Các hình thái cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường.
2.1. Thị trường cạnh tranh.
2.1.1. Hình thái thị trường cạnh tranh hoàn hảo.
Thị trường cạnh tranh hoàn hảo là thị trường mà ở đó có rất nhiều
người bán mà không có người nào có ưu thế cung ứng một số lượng sản phẩm
lớn ảnh hưởng đến giá cả. Tất cả các đơn vị hàng hóa trên thị trường được coi
là giống nhau, ít có sự khác biệt về mẫu mã, hình thức, chất lượng. Tất cả
người mua và người bán đều có hiểu biết đầy đủ về các thông tin liên quan
đến việc trao đổi, vì vậy việc tham gia và rút khỏi thị trường của họ rất dễ
dàng. Họ không có khả năng nâng giá. Do đó, các doanh nghiệp tham gia hoạt
động kinh doanh trên thị trường này chủ yếu tìm biện pháp giảm chi phí tới
mức thấp nhất.
Thị trường cạnh tranh hoàn hảo có tác dụng thúc đẩy các doanh nghiệp
cải tiến công nghệ, thay đổi sản phẩm cho phù hợp với thị hiếu của người tiêu
dùng, làm cho người tiêu dùng dễ dàng lựa chọn những sản phẩm vừa ý với
mức giá thấp nhất. Nhìn chung, xã hội thu được lợi ích do tài nguyên được
phân phối theo hướng có lợi nhất, làm cho doanh nghiệp phải chuyển sang
kinh doanh mặt hàng phù hợp với yêu cầu xã hội. Tuy nhiên, đây là hình thái
cạnh tranh hầu như không tồn tại hoặc rất khó thấy trong thực tế.
2.1.2.Hình thái thị trường cạnh tranh không hoàn hảo.
Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo gắn liền với khả năng chi phối
hay kiểm soát giá của những người bán hay người mua riêng biệt. Xét từ phía
người bán, trên một thị trường cạnh tranh không hoàn hảo, doanh nghiệp
không phải là người chấp nhận giá mà là người định giá, có khả năng chi phối
giá, ở những mức độ khác nhau. Tùy theo số lượng doanh nghiệp người ta
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
9
Chuyên đề tốt nghiệp
chia thị trường cạnh tranh không hoàn hảo thành các dạng: thị trường độc
quyền thuần túy, thị trường độc quyền nhóm và thị trường cạnh tranh có tính
chất độc quyền.
Thị trường độc quyền thuần túy, xét từ góc độ người bán, trên thị
trường chỉ có một doanh nghiệp duy nhất hoạt động và cung ứng một loại
hàng hóa duy nhất, không có hàng hóa thay thế. Trên thị trường độc quyền
thuần túy, doanh nghiệp nói chung không bị nguy cơ gia nhập ngành từ phía
các đối thủ có tiềm năng đe dọa.
Thị trường độc quyền nhóm, xét từ phía người bán, là dạng thị trường
mà trên đó chỉ có một nhóm nhỏ doanh nghiệp cùng hoạt động. Tuy không
phải là một doanh nghiệp duy nhất độc chiếm thị trường, doanh nghiệp độc
quyền nhóm thường có quy mô tương đối lớn so với quy mô chung của thị
trường. Điều này cho phép nó có một quyền lực thị trường hay một khả năng
chi phối giá đáng kể. Sản phẩm của các doanh nghiệp trên thị trường độc
quyền nhóm có thể giống hệt nhau hoặc gần như giống hệt nhau, song cũng
có thể khác biệt. Tính đồng nhất hay khác biệt của sản phẩm không phải là
những tính chất đặc thù của thị trường này. Đặc trưng cơ bản của độc quyền
nhóm là sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các doanh nghiệp mỗi khi ra quyết định
về sản lượng, giá cả hay các quyết định kinh doanh có liên quan khác.
Thị trường cạnh tranh có tính chất độc quyền là một cấu trúc thị trường
vừa có tính chất của một thị trường cạnh tranh, vừa có tính chất của một thị
trường độc quyền. Nó có những đặc điểm sau: Thứ nhất, trên thị trường có
nhiều doanh nghiệp cùng hoạt động. Vì thế, giống như thị trường cạnh tranh
hoàn hảo, quy mô của mỗi doanh nghiệp đều tương đối nhỏ so với quy mô
chung của thị trường. Thứ hai, mỗi doanh nghiệp đều sản xuất ra một loại sản
phẩm khác biệt so với sản phẩm cùng loại của các doanh nghiệp khác. Xét
theo nghĩa nào đó, một doanh nghiệp là nhà sản xuất độc quyền về loại sản
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
10
Chuyên đề tốt nghiệp
phẩm của mình. Tuy nhiên, các sản phẩm của các doanh nghiệp khác tương
đối dễ dàng thay thế sản phẩm này. Thứ ba, các doanh nghiệp có khả năng tự
do gia nhập cũng như rút lui khỏi ngành. Những rào cản pháp lý cũng như
kinh tế đối với sự gia nhập ngành là không tồn tại. Trên thực tế, các thị trường
như dịch vụ bán lẻ, dịch vụ ăn uống, sách, nhà nghỉ…có thể xếp vào dạng thị
trường này. Đặc điểm nổi bật của thị trường cạnh tranh có tính chất độc quyền
là tính khác biệt của sản phẩm. Dù đây không phải là đặc điểm duy nhất chỉ
có ở dạng thị trường này, nhưng chính nó là điều phân biệt thì trường này với
thị trường cạnh tranh hoàn hảo. Do cung cấp một loại sản phẩm có tính khác
biệt so với sản phẩm của đối thủ, doanh nghiệp ít nhiều vẫn có quyền lực thị
trường, có khả năng chi phối giá.
2.2.Cạnh tranh của doanh nghiệp
Trong cùng một thị trường, các doanh nghiệp cùng cạnh tranh với nhau
trong việc lựa chọn các yếu tố đầu vào, cạnh tranh trong quá trình sản xuất và
tiêu thụ sản phẩm.
2.2.1.Cạnh tranh trong việc lựa chọn các yếu tố đầu vào
Cạnh tranh trong việc lựa chọn các yếu tố đầu vào thực chất là việc các
doanh nghiệp tìm kiếm cho mình một nguồn cung ứng tốt nhất, đầy đủ,
thường xuyên nhất và chi phí cho các yếu tố đầu vào nhỏ nhất. Trong cơ chế
thị trường, nhiều nhà cung ứng và nhiều doanh nghiệp cùng có nhu cầu về
một số yếu tố đầu vào nhất định sẽ song song tồn tại một lúc. Mỗi nhà cung
ứng có một mức giá cho các yếu tố đầu vào khác nhau, do đó, các doanh
nghiệp sẽ chọn cho mình một nhà cung ứng có mức giá thấp cũng như có dịch
vụ cung ứng tốt. Tuy nhiên, để tránh tình trạng có nhà cung ứng độc quyền
các doanh nghiệp nên chọn cho mình một số nhà cung ứng trong đó có một
nhà cung ứng chính. Điều này vô hình chung sẽ dẫn tới một số nhà cung ứng
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
11
Chuyên đề tốt nghiệp
có giá cao sẽ bị loại bỏ. Ngược lại, các nhà cung ứng lại muốn lựa chọn khách
mua các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất với mức giá cao.
2.2.2.Cạnh tranh trong quá trình sản xuất
Cạnh tranh trong quá trình sản xuất chính là quá trình ganh đua giữa
các doanh nghiệp trong việc tìm các câu trả lời tối ưu nhất cho các câu hỏi
sau: sản xuất cái gì? Sản xuất cho ai? Và sản xuất như thế nào? Bởi vì có trả
lời tốt được các câu hỏi này thì các doanh nghiệp mới có cơ hội tồn tại và phát
triển được.
Sản xuất cái gì? Thực ra, doanh nghiệp cần phải suy tính xem sản xuất
mặt hàng nào thì sẽ thu được lợi nhuận tối ưu nhất. Trước hết, các doanh
nghiệp cần tìm hiểu thị trường, nắm bắt nhu cầu khách hàng, để từ đó tập
trung sản xuất những mặt hàng phù hợp. Doanh nghiệp nào tìm ra được nhu
cầu đầu tiên và nhanh chóng đáp ứng nhu cầu đó thì sẽ giành chiến thắng.
Tuy nhiên, hiện nay, quan điểm về cạnh tranh không dừng ở mức độ này mà
cạnh tranh còn là việc các doanh nghiệp cùng nhau kích thích tạo ra nhu cầu
mới trên thị trường để từ đó khai thác các nhu cầu này.
Sản xuất cho ai? Đây chính là câu hỏi khiến các doanh nghiệp đi tìm
cho mình các khách hàng mục tiêu, để từ đó có các chiến lược định vị sản
phẩm. Điều này cũng là một trong các nhân tố ảnh hưởng đến sự cạnh tranh
của các doanh nghiệp.
Sản xuất như thế nào? Việc trả lời các câu hỏi này sẽ giúp doanh
nghiệp tìm ra phương thức sản xuất tốt nhất với chi phí tốt nhất để từ đó hạ
giá thành và nâng cao lợi thé cạnh tranh. Do đó, trong quá trình sản xuất, các
doanh nghiệp đã không ngừng áp dụng khoa học kỹ thuật tiên tiến để sản xuất
ra sản phẩm có giá trị cao và giá thành hạ.
Tóm lại, cạnh tranh trong quá trình sản xuất là sự ganh đua trong sản
xuất nhằm tạo ra sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường, đẩy nhanh doanh
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
12
Chuyên đề tốt nghiệp
số bán hàng cũng như việc áp dụng các phương thức sản xuất nhằm giảm
thiểu chi phí để mong muốn có được lợi nhuận cao của các doanh nghiệp.
Doanh nghiệp nào thực sự làm được điều này doanh nghiệp đó sẽ giành chiến
thắng trong cạnh tranh.
2.2.3.Cạnh tranh trong quá trình tiêu thụ hàng hóa dịch vụ
Có thể nói, đây là lĩnh vực cạnh tranh gay gắt nhất, nó quyết định tính
sống còn của mỗi doanh nghiệp. Trọng tâm của cuộc cạnh tranh này là sự
giành giật thị trường và khách hàng của mỗi doanh nghiệp. Qua đó, doanh
nghiệp sẽ có điều kiện đẩy nhanh tốc độ tiêu thụ, thực hiện mục tiêu cuối
cùng là tối đa lợi nhuận. Để làm được điều này, các doanh nghiệp phải tìm
mọi cách nhằm thu hút khách hàng về phía mình, tìm được chỗ đứng ổn định
và lâu dài trên thị trường bằng việc thực hiện các chiến lược và các giải pháp
khác nhau. Trong cuộc cạnh tranh này, doanh nghiệp nào tìm được cho mình
một lượng khách hàng lớn, hàng hóa dịch vụ tiêu thụ nhiều sẽ là doanh nghiệp
chiến thắng và ngược lại.
3. Vai trò của cạnh tranh đối với hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp.
Cạnh tranh là một trong ba quy luật chi phối cơ chế thị trường. Nguồn
gốc của cạnh tranh là sự tự phát triển trong kinh doanh về quy mô hoạt động,
thành phần tham gia cũng như các sản phẩm tạo thành. Cạnh tranh giữa các
doanh nghiệp trong cơ chế thị trường có thể ví như cuộc chạy đua không có
đích, bất kỳ doanh nghiệp nào mà xác định cho mình một cái đích trong cuộc
chạy đau này thì sẽ tạo thành nhịp cầu cho các doanh nghiệp khác chạy qua.
Tuy nhiên, cạnh tranh lại là cuộc chạy đua trên hai trận tuyến. Đó là cạnh
tranh giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp và cạnh tranh giữa doanh nghiệp
với người tiêu dùng. Chính vì lý do này mà cạnh tranh giúp cho giá cả của
hàng hóa dịch vụ có xu hướng giảm xuống, trong khi đó, chất lượng hàng
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
13
Chuyên đề tốt nghiệp
hóa, dịch vụ ngày càng được nâng cao phù hợp với mong muốn người tiêu
dùng.
Đối với các doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường, nhờ có cạnh
tranh mà các doanh nghiệp này đã không ngừng nỗ lực, phấn đấu vươn lên
trong mọi lĩnh vực, từ việc giảm thiểu chi phí cho đến thực hiện các mục tiêu
chung. Chính điều này đã là động lực giúp các doanh nghiệp vươn lên trong
quá trình tồn tại. Hơn nữa, cạnh tranh còn là công cụ giúp các doanh nghiệp
thực hiện các mục tiêu kinh doanh và cũng nhờ có cạnh tranh sẽ tạo cho
doanh nghiệp những thách thức và cơ hội trong kinh doanh, để từ đó, giúp các
doanh nghiệp khai thác mọi cơ hội và tránh được rủi ro.
Ngoài ra, khi nền kinh tế thị trường xuất hiện cơ chế tự điều tiết vĩ mô,
có sự dịch chuyển cơ cấu ngành nghề kinh doanh của các doanh nghiệp cho
phù hợp với điều kiện thực tế thì cạnh tranh sẽ loại bỏ các doanh nghiệp có
chi phí cao, không đáp ứng được nhu cầu xã hội. Đồng thời, đây cũng là cơ
hội để các doanh nghiệp làm ăn có hiệu quả tiếp tục phát triển đóng góp cho
sự phát triển chung của nền kinh tế. Từ đó, cạnh tranh sẽ tạo nên sự ràng buộc
giữa các doanh nghiệp tạo ra một sức mạnh tổng thể cho sự phát triển qua
việc phối hợp hài hòa các chức năng, nhiệm vụ giữa các doanh nghiệp khác
nhau trong các ngành kinh tế.
Nói tóm lại, một khi có nền kinh tế thị trường thì tất yếu sẽ tồn tại quy
luật cạnh tranh, đó là quy luật góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế
xã hội. Tuy nhiên cạnh tranh là hai mặt của một vấn đề. Một mặt, cạnh tranh
là động lực phát triển với mỗi doanh nghiệp. Mặt khác, cạnh tranh lại mang
những đe dọa, nguy cơ tiềm tàng sẵn sàng loại bỏ những thành phần tham gia
nền kinh tế thị trường nếu như không kịp thời thích ứng với nó. Hơn nữa,
cạnh tranh không phải là sự hủy diệt mà là sự thay thế, thay thế những doanh
SV : Phạm Quang Tú Lớp KDQT 46B
14

Xem chi tiết: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Cty XNK Nam Cường