Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
* Quỹ đóng
Đây là hình thức quỹ phát hành chứng chỉ quỹ một lần duy nhất khi
tiến hành huy động vốn cho quỹ và quỹ không thực hiện việc mua lại cổ
phiếu/chứng chỉ đầu tư khi nhà đầu tư có nhu cầu bán lại. Nhằm tạo tính
thanh khoản cho loại quỹ này, sau khi kết thúc việc huy động vốn (hay đóng
quỹ), các chứng chỉ quỹ sẽ được niêm yết trên thị trường chứng khoán. Các
nhà đầu tư có thể mua hoặc bán để thu hồi vốn cổ phiếu hoặc chứng chỉ đầu
tư của mình thông qua thị trường thứ cấp. Tổng vốn huy động của quỹ cố
định và không biến đổi trong suốt thời gian quỹ hoạt động. Hình thức quỹ
đóng này mới được áp dụng tại Việt Nam, đó là Quỹ đầu tư VF1 do công ty
VFM huy động vốn và quản lý.
* Quỹ mở
Tổng vốn cũa quỹ mở biến động theo từng ngày giao dịch do tính chất
đặc thù của nó là nhà đầu tư được quyền bán lại chứng chỉ quỹ đầu tư cho
quỹ, và quỹ phải mua lại các chứng chỉ theo giá trị thuần vào thời điểm giao
dịch. Đối với hình thức quỹ này, các giao dịch mua bán chứng chỉ quỹ được
thực hiện trực tiếp với công ty quản lý quỹ và các chứng chỉ quỹ không được
niêm yết trên thị trường chứng khoán.
c Căn cứ vào cơ cấu tổ chức và hoạt động của quỹ:
* Quỹ đầu tư dạng công ty: quỹ đầu tư là một pháp nhân, tức là một công ty
được hình thành theo quy định của pháp luật từng nước. Cơ quan điều hành
cao nhất của quỹ là hội đồng quản trị do các cổ đông (nhà đầu tư) bầu ra, có
nhiệm vụ chính là quản lý toàn bộ hoạt động của quỹ, lựa chọn công ty quản
lý quỹ và giám sát hoạt động đầu tư của công ty quản lý quỹ và có quyền thay
5
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
đổi công ty quản lý quỹ. Trong mô hình này, công ty quản lý quỹ hoạt động
như một nhà tư vấn đầu tư, chịu trách nhiệm tiến hành phân tích đầu tư, quản
lý danh mục đầu tư và thực hiện các công việc quản trị kinh doanh khác. Mô
hình này chưa xuất hiện ở Việt Nam bởi theo quy định của UBCKNN, quỹ
đầu tư không có tư cách pháp nhân.
* Quỹ đầu tư dạng hợp đồng
Đây là mô hình quỹ tín thác đầu tư. Khác với mô hình quỹ đầu tư dạng công
ty, mô hình này quỹ đầu tư không phải là pháp nhân. Công ty quản lý quỹ
đứng ra thành lập quỹ, tiến hành việc huy động vốn, thực hiện việc đầu tư
theo những mục tiêu đã đề ra trong điều lệ quỹ. Bên cạnh đó, ngân hàng giám
sát có vai trò bảo quản vốn và các tài sản của quỹ, quan hệ giữa công ty quản
lý quỹ và ngân hàng giám sát được thể hiện bằng hợp đồng giám sát trong đó
quy định quyền lợi và nghĩa vụ của hai bên trong việc thực hiện và giám sát
việc đầu tư để bảo vệ quyền lợi của các nhà đầu tư. Nhà đầu tư là những
người góp vốn vào quỹ (nhưng không phải là cổ đông như mô hình quỹ đầu
tư dạng công ty) và ủy thác việc đầu tư cho công ty quản lý quỹ để bảo đảm
khả năng sinh lợi cao nhất từ khoản vốn đóng góp của họ.
III. Công ty quản lý quỹ
3.1 Khái niệm về Công ty quản lý quỹ
Công ty quản lý quỹ là công ty chuyên trách thực hiện việc quản lý các quỹ
đầu tư. Các quỹ đầu tư được tổ chức dưới dạng một công ty, phát hành cổ
phần. Công ty đầu tư sử dụng nhà tư vấn đầu tư, hay người quản lý đầu tư đề
quyết định loại chứng khoán nào sẽ đưa vào danh mục đầu tư của quỹ. Người
quản lý quỹ đuợc toàn quyền quản lý danh mục đầu tư, mua bán chứng khóan
6
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
phù hợp với các mục tiêu đầu tư của quỹ. Công ty quản lý quỹ được cấu trúc
dưới hai dạng: quản lý quỹ đầu tư quỹ dạng đóng và quỹ dạng mở.
Ở Việt Nam, theo Nghị định 144/2003/NĐ-CP ban hành ngày 28/11/2003 về
chứng khoán và thị trường chứng khoán, thì công ty quản lý quỹ thực hiện
việc quản lý quỹ đầu tư chứng khoán. Quỹ đầu tư chứng khoán có thể ở dạng
quỹ công chúng hoặc quỹ thành viên, và là dạng đóng.
Chức năng hoạt động và các sản phẩm của công ty quản lý quỹ
Thực chất về hoạt động của công ty quản lý quỹ là thực hiện chức năng về
quản lý vốn tài sản thông qua việc đầu tư theo danh mục đầu tư hiệu quả nhất
làm gia tăng giá trị của quỹ đầu tư.
a. Quản lý quỹ đầu tư (Asset management)
+ Huy động và quản lý vốn và tài sản
+| Tập trung đầu tư theo danh mục đầu tư
+ Quản lý đầu tư chuyên nghiệp
b. Tư vấn đầu tư và tư vấn tài chính
+ Thực hiện việc tư vấn đầu tư và tư vấn về quản trị cho các
khách hàng
+ Hỗ trợ khách hàng tối ưu hóa các khoản đầu tư thông qua các
công cụ tài chính
+ Tối ưu hóa các nguồn vốn cho các nhà đầu tư
c. Nghiên cứu
7
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Thông qua việc phân tích đánh giá về thị trường, phân tích giá trị tài
chính và giá trị đầu tư và hỗ trợ cho các hoạt động quản lý đầu tư và các tư
vấn như đã nêu trên.
3.2 Cơ chế giám sát của quỹ, công ty quản lý quỹ và các cơ quan
chức năng
a. Cơ quan quản lý chủ quan của công ty quản lý quỹ là Ủy ban
Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Bộ Tài Chính và Ngân hàng Nhà Nước
Việt Nam giám sát toàn bộ các hoạt động của công ty quản lý quỹ, các quỹ
đầu tư và các ngân hàng giám sát về mặt vĩ mô.
b. Ngân hàng giám sát thực hiện việc bảo quản, lưu ký tài sản
của quỹ đầu tư chứng khoán và giám sát công ty quản lý quỹ nhằm bảo vệ lợi
ích của người đầu tư.
c. Công ty quản lý quỹ thực hiện việc quản lý quỹ việc đầu tư
theo danh mục đầu tư được nêu trong cáo bạch của quỹ.
d. Công ty kiểm toán: thực hiện việc kiểm tra, đánh giá khách
quan và chính xác tình hình hoạt động của quỹ đầu tư, bảo đảm sự minh bạch.
8
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
IV. Hoạt động của quỹ đầu tư
Để cho các quỹ đầu tư hoạt động có hiệu quả thì cần có môi trường pháp lý và
quản lý tốt. Đó là các chế độ pháp lý về sở hữu, về điều tiết và giải quyết
tranh chấp, các quy chế về quỹ, hệ thống thuế, luật đầu tư
Hoạt động của quỹ đầu tư bao gồm nhiều nội dung:
a/ Huy động vốn
Các quỹ đầu tư thường phát hành cổ phiếu hoặc chứng chỉ quỹ đầu tư mà
không được phép phát hành trái phiếu hay sử dụng các nguồn vốn khác để
đầu tư. Đối với quỹ đầu tư dạng công ty, quỹ phát hành cổ phiếu để huy động
vốn. Đối với quỹ đầu tư dạng hợp đồng, thông thường lượng vốn dự kiến hình
thành nên quỹ được chia thành các đơn vị và quỹ phát hành chững chỉ quỹ để
xác nhận số vốn mà người đầu tư góp vào quỹ
Có 2 cách thức phát hành:
- Có thể huy động vốn thông qua các đợt phát hành riêng lẻ cho nhóm nhỏ các
nhà đầu tư, có thể được lựa chọn trước, hoặc bán rộng rãi cho các nhà đầu tư
lớn trên thế giới mà không thông qua trung gian.
- Các quỹ niêm yết và bán công khai chứng khoán cho các nhà đầu tư riêng lẻ
hoặc tổ chức đầu tư thông qua người bảo lãnh. Các tổ chức bảo lãnh phát
hành thường giữ vai trò là người bán buôn hay người phân phối cho các đại lý
bán hàng (có thể là ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán, công ty tài
chính ) để họ bán thông qua mạng lưới của họ.
b/ Hoạt động đầu tư
9
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Đây là hoạt động quan trọng nhất đối với một quỹ đầu tư. Các quỹ thường
đàu tư rất rộng như chứng khoán, bất động sản, các công trình cơ sở hạ tầng
Quỹ đầu tư thường phải phân tích, đánh giá tình hình, năng động trong đa
dạng hoá danh mục tuỳ theo thị trường.
Thông thường, quy trình đầu tư của quỹ như sau:
Nghiên cứu -> Phân tích rủi ro/ lợi nhuận -> Mục tiêu đầu tư -> Phân bổ tài
sản -> Lựa chọn chứng khoán -> Xây dựng danh mục đầu tư.
- Nghiên cứu: Các công ty quản lý quỹ luôn có những bộ phận và chuyên gia
để nghiên cứu và phân tích tình hình, từ đó đưa ra các dự đoán. Thông thường
công việc này tập trung vào việc nghiên cứu và dự đoán các yếu tố kinh tế vĩ
mô như tỷ giá, lãi suất , dự đoán xu hướng phát tiển của thị trường nói
chung, phân tích và dự đoán tương lai của các ngành kinh tế.
- Phân tích rủi ro lợi nhuận liên quan đến phân tích lập phương án lập quỹ, dự
đoán thu nhập và đánh gía rủi ro.
- Lựa chọn mục tiêu của quỹ: Mục tiêu này phải cụ thể hoá được tỷ lệ sinh lời
kỳ vọng và rủi ro chấp nhận đối với sản phẩm đầu tư. Có thể đó là một trong
các mục tiêu ban đầu như: thu nhập, lãi vốn, thu nhập và lãi vốn.
Phân bổ tài sản và lựa chọn chứng khoán:
Phân bổ tài sản là sự phân chia tiền của quỹ vào các rổ đầu tư theo các mục
tiêu cụ thể phù hợp với quan điểm và phán đoán đầu tư của người quản lý
quỹ. Đây là một việc quan trọng của quỹ. Việc lựa chọn chứng khoán cho
danh mục đầu tư là việc quyết định đầu tư vào từng loại chứng khoán đã được
phân bổ cân đối với tỷ trọng vốn của quỹ.
c/ Bảo quản tài sản và giám sát hoạt động của quỹ
10
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Tài sản của quỹ do người lưu giữ (hoặc ngân hàng giám sát) kiểm soát nhằm
bảo vệ những quyền lợi của người đầu tư.
d/ Định giá, phát hành và mua lại chứng chỉ
Đối với quỹ mở, do thường đầu tư vào chứng khoán niêm yết trên sở giao
dịch chứng khoán nên giá trị của quỹ được xác định theo giá thị trường và
tuân thủ theo quy định của cơ quan quản lý thị trường chứng khoán. Sau đó,
giá trị tài sản của quỹ sẽ được chia cho số cổ phiếu hay chứng chỉ quỹ đầu tư
hiện đang lưu hành để xác định giá trị hiện tại của một cổ phiếu hay chứng
chỉ. Giá bán cổ phiếu hoặc chứng chỉ sẽ bằng giá trị hiện tại cộng với một số
chi phí, còn giá mua lại thì bằng giá trị hiện tại trừ đi một số chi phí nhất định.
e/ Cung cấp thông tin cho người đầu tư
Mục đích cung cấp thông tin cho người đầu tư là nhằm giúp họ đánh giá đúng
thực trạng các khoản đầu tư, khả năng chuyên môn của những người quản lý
quỹ, từ đó mà đánh giá rủi ro và lợi nhuận. Việc cung cấp thông tin phải tuân
thủ theo yêu cầu của cơ quan quản lý Nhà nước quy định và do Hội đồng
quản trị (trong mô hình công ty) hoặc công ty quản lý quỹ (trong mô hình quỹ
dạng hợp đồng) thực hiện.
Nội dung công bố thông tin: về các báo cáo tài chính, tình hình tài chính, các
báo cáo của công ty quản lý quỹ
g/ Kênh phân phối
Các cổ phiếu/chứng chỉ quỹ đầu tư được phân phối tới các nhà đầu tư bằng
nhiều kênh phân phối:
Thứ nhất: Bán trực tiếp từ quỹ hoặc người bảo lãnh phát hành chính của quỹ.
Thứ hai: Phân phối qua bên thứ ba như ngân hàng bán lẻ, nhà bảo lãnh phát
hành chính của quỹ, hoặc người môi giới độc lập.
11
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Các nhà phân phối của quỹ phải chịu các loại chi phí liên quan đến quảng cáo,
phân phối bản cáo bạch, tiền công bán hàng, các chi phí chung khác. Hình
thức bù đắp các chi phí này là thu phí phân phối hoặc phí giao dịch từ quỹ
hoặc các nhà đầu tư; quỹ chi một phần nhỏ tài sản của quỹ để thanh toán các
chi phí phân phối.
V. Sự ra đời của quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam
1, Lịch sử ra đời của Quỹ đầu tư và Công ty quản lý quỹ đầu tư trên thế giới:
Quỹ đầu tư và công ty quản lý quỹ đầu tư ra đời xuất phát từ nhu cầu nội tại
của thị trường tài chính và khi TTCK đã phát triển ở mức độ nhất định. Thực
tiễn đã chứng minh rằng, mặc dù TTCK đã xuất hiện từ giữa thế kỷ XV
nhưng các Quỹ đầu tư, Công ty quản lý quỹ đầu tư mới chỉ bắt đầu xuất hiện
vào cuối thế kỷ XIX và phát triển mạnh mẽ từ giữa thế kỷ XX đến nay. Từ
năm 1990-2006, tổng tài sản do các quỹ đầu tư sở hữu trên toàn thế giới tăng
từ 2.281 tỷ USD lên 19.110 tỷ USD. Số lượng quỹ đầu tư trên toàn thế giới
tăng thêm 6.597 quỹ (năm 1998-2005) (Nguồn: Mutual Fund Factbook, ICI),
phát triển mạnh ở các nước mới nổi ở châu Âu, châu Á, châu Mỹ latinh.
Quỹ đầu tư và Công ty quản lý quỹ đầu tư thường được hình thành một cách
tuần tự, từ đơn giản đến phức tạp, quy mô từ nhỏ đến lớn và mô hình tổ chức
- quản lý ngày càng hoàn thiện, phạm vi hoạt động từ quốc gia đến quốc tế.
Lịch sử phát triển của các Quỹ đầu tư, Công ty quản lý quỹ đầu tư cho thấy,
mô hình khởi điểm là các Quỹ đầu tư tập thể, chưa phải là pháp nhân, sau đó
là thời kỳ phát triển của các Quỹ đầu tư dưới dạng công ty theo mô hình
“đóng” rồi mới xuất hiện và phát triển dưới mô hình “mở”.
Các Quỹ đầu tư và Công ty quản lý quỹ đầu tư có những nhiệm vụ chủ yếu
như sau:
- Huy động vốn đầu tư;
12
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
- Quản lý và thực hiện quá trình đầu tư trên cơ sở các nguồn vốn đã huy động
được;
- Lưu ký, bảo quản tài sản và tổ chức giám sát các hoạt động đầu tư;
2. Hoạt động của quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam
Theo luật Chứng khoán 2006, tại điều 59 quy định về việc thành lập và hoạt
động của công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán. Và
điều 82 quy định về các loại hình quỹ đầu tư chứng khoán.
Điều 59. Thành lập và hoạt động của công ty chứng khoán, công ty quản lý
quỹ đầu tư chứng khoán
1. Công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán (sau đây
gọi là công ty quản lý quỹ) được tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm
hữu hạn hoặc công ty cổ phần theo quy định của Luật doanh nghiệp.
2. Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cấp Giấy phép thành lập và hoạt động cho
công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ. Giấy phép này đồng thời là Giấy
chứng nhận đăng ký kinh doanh
Điều 82. Các loại hình quỹ đầu tư chứng khoán
1. Quỹ đầu tư chứng khoán bao gồm quỹ đại chúng và quỹ thành viên.
2. Quỹ đại chúng bao gồm quỹ mở và quỹ đóng.
Tại Việt Nam, trước năm 1997 có 7 quỹ đầu tư nước ngoài được thành lập với
tổng số vốn huy động được khoảng 400 triệu USD, nhưng chưa đầu tư vào
chứng khoán. Sau năm 2002 có 10 quỹ đầu tư nước ngoài được thành lập ở
Việt Nam với tổng số vốn đầu tư lên đến khoảng 900 triệu USD.
Tính đến tháng 6/2006 có 7 công ty quản lý quỹ trong nước được thành lập
(công ty quản lý quỹ Prudential Việt Nam, công ty quản lý quỹ Manulife Việt
13
Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368
Nam, công ty quản lý quỹ Bảo Việt, công ty liên doanh quản lý quỹ
Vietcombank, công ty liên doanh quản lý quỹ BIDV- Vietnam Parners )
Cùng với những biến đổi tích cực và mạnh mẽ của thị trường chứng khoán,
từ giữa năm 2006, hệ thống tài chính Việt Nam ghi nhận giai đoạn bùng nổ
các quỹ đầu tư và Cty quản lý quỹ. Trong hai năm 2006-2007, khoảng 20 quỹ
đầu tư được mở mới. UBCKNN cũng cấp giấy phép hoạt động cho 17 Cty
quản lý quỹ. Trong số này, nổi bật có Cty liên doanh Quản lý quỹ đầu tư
BIDV-Vietnam Partners với quỹ VIF có quy mô vốn tối đa 1.600 tỷ đồng và
một loạt Cty thành lập vào nửa cuối năm 2007 với quy mô vốn lớn.
- Không chỉ có nguồn vốn từ bên ngoài, con số gần 20 Cty quản lý quỹ trong
nước mới thành lập hứa hẹn nhiều quỹ đầu tư tiếp tục ra đời trong năm 2008.
Tiếp sau "sự vụ" phát hành tăng vốn VF1, các quỹ VF2 và VF3 đang hình
thành, VietFund Management đang tích cực giới thiệu và chuẩn bị VF4, VF5.
Theo ông Trần Thanh Tân - Tổng Giám đốc VFM, thì có thể còn có VF10
trong tương lai. Cty quản lý quỹ được sáng lập bởi các tên tuổi lớn như SSI,
FPT, Sabeco hẳn sẽ không chịu kém trong cuộc đua mở quỹ và huy động vốn.
* Về quỹ đầu tư trong nước:
- Quỹ đầu tư cân bằng Prudential (PRUBF1) thành lập vào 19/7/2006 là quỹ
công chúng và chính thức chào bán ra công chúng ngày 24/7/2006 để đạt vốn
huy động 500 tỷ đồng thông qua công ty chứng khoán ACB, công ty chứng
khoán Ngân hàng ngoại thương Việt Nam và công ty chứng khoán Sài gòn.
- Quỹ đầu tư chứng khoán BVF1 của Tập đoàn tài chính- bảo hiểm Bảo Việt
là quỹ thành viên được ra mắt ngày 21/7/2006 với 500 tỷ đồng với sự góp vốn
của 6 tổ chức bảo hiểm.
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét